&w=3840&q=75)
Veel bedrijven en installateurs vervangen traditionele TL-verlichting door LED TL buizen. LED verlichting verbruikt aanzienlijk minder energie en gaat veel langer mee. Toch is er één belangrijk aandachtspunt bij de overstap naar LED TL: de manier waarop het armatuur wordt gevoed. In veel gevallen moet een armatuur worden aangepast zodat het geschikt is voor enkelzijdige voeding.
In dit artikel leggen we uit wat enkelzijdig voeden precies betekent, wanneer dit nodig is en hoe je een armatuur correct voorbereidt voor LED TL buizen. Ook bespreken we waar je op moet letten bij de installatie en welke fouten vaak worden gemaakt.
Wat betekent enkelzijdig voeden
Bij traditionele TL-verlichting wordt de lamp vaak aan beide zijden gevoed via het armatuur en het voorschakelapparaat. Bij veel LED TL buizen werkt dit anders. De stroom komt dan via één kant van de buis binnen.
Dit wordt enkelzijdige voeding genoemd. De fase en nul worden daarbij aangesloten op dezelfde kant van de lamp.
Wanneer een armatuur nog is ingericht voor traditionele TL-verlichting, moet het vaak worden aangepast voordat je een LED TL buis kunt installeren.
Waarom armaturen worden aangepast voor LED TL
Veel bestaande TL-armaturen bevatten een voorschakelapparaat en een starter. Deze componenten zijn nodig voor fluorescentieverlichting, maar niet voor LED TL buizen.
Bij een overstap naar LED TL worden deze onderdelen meestal verwijderd of overbrugd.
Hierdoor ontstaat een directe stroomaansluiting naar de lampfitting. Dit wordt vaak een directe netaansluiting genoemd.
LED TL buizen die enkelzijdig worden gevoed zijn speciaal ontworpen voor deze aansluiting.
Wanneer moet je enkelzijdig voeden
Niet alle LED TL buizen werken op dezelfde manier. Sommige modellen zijn geschikt voor bestaande armaturen met voorschakelapparaat, terwijl andere direct op netspanning werken.
Het is daarom belangrijk om te controleren welk type LED TL je gebruikt. Op de productpagina van LED TL buizen staat meestal duidelijk vermeld welk type aansluiting nodig is.
In veel renovatieprojecten kiezen installateurs voor enkelzijdige voeding omdat dit de meest efficiënte en betrouwbare oplossing is.
Verschil tussen enkelzijdige en dubbelzijdige voeding
Om beter te begrijpen hoe een armatuur moet worden aangepast, helpt het om het verschil tussen beide systemen te bekijken.
Kenmerk | Enkelzijdige voeding | Dubbelzijdige voeding Stroomaansluiting | Fase en nul aan één kant van de lamp | Stroom verdeeld over beide kanten Voorschakelapparaat | Niet nodig | Soms nog aanwezig Installatie | Armatuur moet meestal worden aangepast | Kan soms zonder aanpassing Efficiëntie | Zeer efficiënt door directe netaansluiting | Afhankelijk van armatuur en ballast
Omdat een voorschakelapparaat energieverlies veroorzaakt, kiezen veel installateurs ervoor om het armatuur volledig om te bouwen naar enkelzijdige voeding.
Stap voor stap een armatuur voorbereiden
Wanneer je een armatuur wilt aanpassen voor enkelzijdige voeding, volg je meestal een aantal standaard stappen.
Stap 1: schakel de stroom uit
Voordat je een armatuur opent, is het belangrijk om de stroom volledig uit te schakelen. Controleer altijd of er geen spanning meer aanwezig is.
Stap 2: verwijder de TL-buis en starter
Haal eerst de bestaande TL-lamp uit het armatuur. Verwijder vervolgens de starter.
Bij veel installaties wordt de starter vervangen door een LED-starter of volledig uit het circuit verwijderd.
Stap 3: verwijder het voorschakelapparaat
Het voorschakelapparaat zorgt bij TL-verlichting voor het opstarten en regelen van de stroom. Voor LED TL is dit onderdeel meestal niet nodig.
In veel gevallen wordt het voorschakelapparaat daarom verwijderd of overbrugd.
Stap 4: sluit fase en nul aan op één kant
Bij enkelzijdige voeding worden zowel fase als nul aangesloten op dezelfde kant van de lampfitting.
De andere kant van de lamp wordt alleen gebruikt om de buis mechanisch op zijn plaats te houden.
Stap 5: plaats de LED TL buis
Na het aanpassen van de bedrading kun je de LED TL buis plaatsen. Let daarbij op de richting van de voeding. Veel LED TL buizen hebben een markering die aangeeft aan welke kant de stroom moet worden aangesloten.
Veelgemaakte fouten bij het aanpassen van armaturen
Bij het ombouwen van TL-armaturen komen installateurs soms dezelfde problemen tegen.
het voorschakelapparaat blijft aangesloten
fase en nul worden op verschillende kanten aangesloten
de verkeerde LED TL buis wordt gebruikt
Deze fouten kunnen ervoor zorgen dat de lamp niet werkt of zelfs beschadigd raakt.
Controleer daarom altijd de specificaties van de lamp voordat je een armatuur aanpast.
Praktijkvoorbeeld uit een magazijn
Bij een magazijn waar VerlichtingNL een verlichtingsupgrade begeleidde, waren meer dan tweehonderd TL-armaturen aanwezig. De verlichting was aangesloten via conventionele voorschakelapparaten.
Door de armaturen om te bouwen naar enkelzijdige voeding konden LED TL buizen direct op netspanning worden aangesloten. Hierdoor verdwenen de energieverliezen van de voorschakelapparaten.
Het totale energieverbruik van de verlichting daalde met meer dan zestig procent.
Rekenvoorbeeld energieverlies door voorschakelapparaat
Een traditioneel TL-armatuur met een 36 watt lamp gebruikt in werkelijkheid vaak meer energie door het voorschakelapparaat.
Bijvoorbeeld:
36 watt lamp + 8 watt verlies voorschakelapparaat = 44 watt totaal.
Wanneer je overstapt naar een LED TL van 18 watt met directe voeding, wordt het verbruik:
18 watt totaal.
Het verschil per armatuur is dus:
26 watt.
Bij honderd armaturen kan dit een aanzienlijke energiebesparing opleveren.
Wanneer professionele hulp verstandig is
Het aanpassen van armaturen lijkt soms eenvoudig, maar bij grotere installaties kan het verstandig zijn om een specialist in te schakelen.
Denk bijvoorbeeld aan:
grote kantoren
magazijnen
industriële hallen
scholen
Een specialist kan helpen bij het beoordelen van bestaande armaturen en adviseren over de beste LED-oplossing.
Heb je vragen over het aanpassen van armaturen of het kiezen van de juiste LED TL buizen, dan kun je altijd contact opnemen met de specialisten van VerlichtingNL.
Veelgestelde vragen
Wat betekent enkelzijdige voeding bij LED TL
Bij enkelzijdige voeding worden fase en nul aangesloten op dezelfde kant van de LED TL buis. De andere kant dient alleen als mechanische bevestiging.
Moet het voorschakelapparaat altijd worden verwijderd
Bij veel LED TL installaties wordt het voorschakelapparaat verwijderd of overbrugd om energieverlies te voorkomen.
Kan elke TL-armatuur worden omgebouwd
In veel gevallen wel. Het armatuur moet wel geschikt zijn voor directe netaansluiting en correct worden aangepast.
Waarom kiezen installateurs vaak voor enkelzijdige voeding
Omdat het systeem eenvoudig, betrouwbaar en energiezuinig is. Door het verwijderen van het voorschakelapparaat verdwijnen extra energieverliezen.